Predmet Prepoznavanje govora, koji se realizuje na četvrtoj godini studija na Računarskom fakultetu, studentima pruža dubinsko razumevanje načina na koji računari analiziraju, modeluju i prepoznaju ljudski govor. Nastava je osmišljena tako da poveže klasične teorijske osnove sa savremenim pristupima, uz poseban fokus na realne sisteme i istraživački rad.
Tokom predmeta studenti prolaze kroz kompletan lanac obrade govora – od fizičkog zvučnog signala do njegove lingvističke interpretacije. Program obuhvata osnove akustike i percepcije govora, izračunavanje akustičkih karakteristika (MFCC, LPC), algoritme za poravnanje sekvenci (DTW), statističke modele govora (HMM), kao i prepoznavanje kontinualnog govora uz upotrebu jezičkih modela i velikih rečnika. Poseban akcenat stavljen je na savremene neuralne i Transformer ASR pristupe.
U okviru nastave studenti se upoznaju i sa alatima i tehnologijama koji se koriste u savremenim sistemima za prepoznavanje govora. Rad se odvija u programskim jezicima Python i C/C++, uz analizu i obradu audio signala, kao i razumevanje koncepta sistema poput Kaldi i Whisper, kao i eksperimentalnih neuralnih modela.
Značajan deo predmeta čini projektni rad. Jedan od realizovanih projekata odnosi se na razvoj sistema za prepoznavanje kontinualnog govora na srpskom jeziku. Sistem je modularno koncipiran i zasniva se na fonemskom akustičkom modelu, dok je jezički model implementiran korišćenjem determinističke neuralne mreže koja se oslanja na strukturno modelovanje jezika. Ovakav pristup je redak u nastavnim programima i studentima pruža uvid u alternativne pravce razvoja AI sistema.
Kroz domaće zadatke i projekte studenti implementiraju ključne komponente ASR sistema, analiziraju greške i ponašanje modela, upoređuju klasične i savremene pristupe i razvijaju istraživački način razmišljanja. Projekti često predstavljaju osnovu za završne i master radove, kao i za dalje istraživanje u oblasti veštačke inteligencije, obrade signala i obrade prirodnog jezika (NLP).
Predmet Prepoznavanje govora izdvaja se po dubini teorijskog pristupa, snažnoj povezanosti sa savremenim istraživanjima, radu na srpskom jeziku, primeni eksperimentalnih neuralnih modela i uravnoteženom odnosu teorije i prakse. Namenjen je studentima koje interesuju veštačka inteligencija, razumevanje ljudskog jezika i razvoj inteligentnih sistema, a stečena znanja predstavljaju snažnu osnovu za dalji akademski i profesionalni razvoj.